Chiều 9/10, tại Trung tâm Triển lãm Quốc gia Việt Nam (VEC), Hà Nội, Diễn đàn cấp cao Chuyển đổi số quốc gia diễn ra trong khuôn khổ Viet Nam NEXT & Smart City Asia 2026. Với hai bài tham luận về triển khai Luật Chuyển đổi số, phát triển kinh tế tầm thấp cùng hai phiên thảo luận chuyên sâu về chính phủ số, dịch vụ công, kinh tế số và xã hội số, Diễn đàn tập trung vào những vấn đề có ý nghĩa chiến lược đối với tiến trình chuyển đổi số quốc gia trong giai đoạn mới.
Bộ trưởng Bộ Khoa học và Công nghệ Vũ Hải Quân cùng các đại biểu tham các gian hàng triển lãm tại Triển lãm Viet Nam NEXT & Smart City Asia 2026
Tháo gỡ điểm nghẽn đầu tư, tạo động lực cho chuyển đổi số
Diễn đàn cấp cao Chuyển đổi số quốc gia là một trong những hoạt động trọng tâm của chuỗi sự kiện Viet Nam NEXT & Smart City Asia 2026, diễn ra từ ngày 8-10/10 tại Hà Nội, nhân dịp Ngày Chuyển đổi số quốc gia 10/10.
Tham dự Diễn đàn có lãnh đạo Cục Chuyển đổi số Quốc gia (Bộ Khoa học và Công nghệ), cùng sự tham gia của đại diện các cơ quan quản lý, chuyên gia, nhà khoa học và doanh nghiệp công nghệ trong nước, quốc tế.
Một trong những nội dung đáng chú ý là báo cáo tham luận “Triển khai Luật Chuyển đổi số – Tháo gỡ điểm nghẽn trong đầu tư”, do ông Lê Anh Tuấn, Phó Cục trưởng Cục Chuyển đổi số quốc gia (Bộ Khoa học và Công nghệ), trình bày.
ông Lê Anh Tuấn, Phó Cục trưởng Cục Chuyển đổi số quốc gia (Bộ Khoa học và Công nghệ) trình bày báo cáo tham luận “Triển khai Luật Chuyển đổi số – Tháo gỡ điểm nghẽn trong đầu tư”
Chủ đề tham luận đặt ra vấn đề có tính thời sự và thực tiễn cao: làm thế nào để những quy định pháp luật về chuyển đổi số thực sự trở thành công cụ tháo gỡ khó khăn, thúc đẩy đầu tư, thay vì tạo thêm những rào cản trong quá trình triển khai.
Thực tế cho thấy, đầu tư cho chuyển đổi số có những đặc thù khác với đầu tư xây dựng cơ bản truyền thống. Các dự án công nghệ thường có chu kỳ đổi mới nhanh, yêu cầu tính linh hoạt cao, trong khi hiệu quả đầu tư không chỉ được đo lường bằng tài sản hữu hình mà còn ở giá trị dữ liệu, chất lượng dịch vụ, năng suất lao động và hiệu quả quản trị.
Bởi vậy, hoàn thiện hành lang pháp lý, đổi mới phương thức đầu tư, mua sắm công nghệ, xác định hiệu quả đầu tư và trách nhiệm của các chủ thể là những vấn đề cần được quan tâm trong quá trình tổ chức thực hiện chính sách chuyển đổi số.
Từ góc độ phát triển, việc tháo gỡ các điểm nghẽn này không chỉ giúp đẩy nhanh tiến độ triển khai các dự án mà còn có ý nghĩa khơi thông nguồn lực, thúc đẩy thị trường công nghệ số và tạo điều kiện để doanh nghiệp tham gia sâu hơn vào quá trình chuyển đổi số quốc gia.
Kinh tế tầm thấp – không gian phát triển mới cần được quan tâm
Một điểm nhấn khác của phiên làm việc là vấn đề phát triển kinh tế tầm thấp, lĩnh vực đang mở ra những khả năng ứng dụng mới của công nghệ trong sản xuất, kinh doanh và quản trị. Nội dung này được nhấn mạnh trong bài tham luận do ông Phạm Đắc Bảo, Giám đốc VNPT UAV Lab trình bày với chủ đề: “Ứng dụng UAV và AI trong xây dựng cơ sở dự liệu giám sát tài nguyên – môi trường và phát triển nông nghiệp số”.
Theo đó, kinh tế tầm thấp được hiểu là các hoạt động kinh tế khai thác không gian bay ở độ cao thấp, gắn với phương tiện bay không người lái, công nghệ điều khiển, trí tuệ nhân tạo, dữ liệu, thông tin liên lạc và các dịch vụ liên quan.
Đây không chỉ là câu chuyện phát triển thiết bị bay mà còn là sự hình thành một hệ sinh thái kinh tế mới, với khả năng ứng dụng trong nông nghiệp, logistics, giám sát tài nguyên, bảo vệ môi trường, cứu hộ cứu nạn, quản lý hạ tầng và cung cấp dịch vụ đô thị.
ông Phạm Đắc Bảo, Giám đốc VNPT UAV Lab trình bày tham luận “Ứng dụng UAV và AI trong xây dựng cơ sở dự liệu giám sát tài nguyên – môi trường và phát triển nông nghiệp số”
Đối với Việt Nam, kinh tế tầm thấp có tiềm năng tạo ra những phương thức sản xuất, kinh doanh và cung cấp dịch vụ mới. Chẳng hạn, thiết bị bay không người lái có thể hỗ trợ giám sát cây trồng, phun tưới chính xác, thu thập dữ liệu địa hình, theo dõi biến động tài nguyên, kiểm tra công trình hoặc phục vụ vận chuyển trong những điều kiện phù hợp.
Tuy nhiên, để biến tiềm năng thành giá trị kinh tế thực tế, cần giải quyết đồng thời nhiều vấn đề: quy hoạch và quản lý không gian bay, bảo đảm an toàn, an ninh, tiêu chuẩn kỹ thuật, hạ tầng dữ liệu, năng lực công nghệ và cơ chế thử nghiệm các mô hình kinh doanh mới.
Vì vậy, yêu cầu quan tâm phát triển kinh tế tầm thấp cần được đặt trong tổng thể chiến lược phát triển kinh tế số và các ngành công nghệ mới, với cách tiếp cận chủ động, có trọng tâm và phù hợp với điều kiện thực tiễn của Việt Nam.
Đáng chú ý, kinh tế tầm thấp cũng cho thấy chuyển đổi số không chỉ làm thay đổi những ngành kinh tế hiện hữu mà còn có khả năng tạo ra các ngành nghề, thị trường và không gian tăng trưởng mới.
Chính phủ số và dịch vụ công thế hệ mới: Lấy hiệu quả phục vụ làm thước đo
Bên cạnh các báo cáo tham luận, Diễn đàn tổ chức phiên thảo luận chuyên đề thứ nhất với chủ đề “Chính phủ số và dịch vụ công thế hệ mới”, do bà Trần Tuệ Tri, Nhà sáng lập và Giám đốc điều hành Stamford Global Leadership Center, điều phối.
Phiên thảo luận có sự tham gia của PGS.TS Hoàng Hữu Hạnh – Phó Cục trưởng Cục Chuyển đổi số quốc gia; PGS.TS. Trần Quang Diệu – Giám đốc Trung tâm Chuyển đổi số, Học viện Chính trị Quốc gia Hồ Chí Minh; ông Vũ Trung Dũng, Trung tâm Dữ liệu Quốc gia (C12) – Bộ Công an; TS. Bangdao Chen – Đồng sáng lập Trung tâm Nghiên cứu Blockchain thuộc Đại học Oxford (Mỹ).
Các nội dung trọng tâm gồm kinh nghiệm quốc tế về chuyển đổi số, ứng dụng trí tuệ nhân tạo trong quản trị và doanh nghiệp, xây dựng hệ thống dữ liệu an toàn, tin cậy và phát triển mô hình chính quyền địa phương số.
Một vấn đề có ý nghĩa quan trọng là sự chuyển dịch từ cung cấp dịch vụ công trực tuyến sang dịch vụ công thế hệ mới, trong đó dữ liệu được liên thông, quy trình được tái cấu trúc và công nghệ hỗ trợ cung cấp dịch vụ thuận tiện, chủ động hơn.
Điều này đòi hỏi không chỉ số hóa thủ tục hành chính mà còn phải đổi mới phương thức quản trị, tổ chức lại quy trình nghiệp vụ, tăng cường chia sẻ dữ liệu giữa các cơ quan và từng bước ứng dụng AI vào hoạt động điều hành.
Trong bối cảnh tổ chức chính quyền địa phương theo mô hình hai cấp, yêu cầu xây dựng chính quyền số càng trở nên cấp thiết. Việc bảo đảm các hệ thống thông tin hoạt động thông suốt, dữ liệu được kết nối và cán bộ có đủ năng lực vận hành là điều kiện quan trọng để nâng cao chất lượng phục vụ người dân, doanh nghiệp.
Đích đến của chính phủ số không đơn thuần là có thêm nhiều nền tảng hay ứng dụng, mà phải được đo lường bằng thời gian và chi phí xã hội được tiết giảm, chất lượng dịch vụ được nâng cao, mức độ hài lòng và khả năng tiếp cận của người dân, doanh nghiệp.
Kinh tế số, xã hội số và năng lực quốc gia số: Không để ai đứng ngoài tiến trình chuyển đổi
Phiên thảo luận chuyên đề thứ hai mang chủ đề “Kinh tế số, xã hội số và năng lực quốc gia số”, tập trung vào những điều kiện để chuyển đổi số thực sự trở thành động lực phát triển bao trùm.
Phiên thảo luận do TS. Nguyễn Thị Bích Lan, Viện trưởng Viện Sáng tạo và Chuyển đổi số, điều phối, với các nội dung về chuyển đổi số doanh nghiệp nhỏ và vừa, hộ kinh doanh; phát triển nền tảng số, kỹ năng số và xây dựng xã hội số bao trùm.
Tham gia Phiên tọa đàm có: ông Nguyễn Phú Tiến – Phó Vụ trưởng Vụ Kinh tế số và Xã hội số, Bộ Khoa học và Công nghệ; TS. Trần Nam Tú – Phó Cục trưởng Cục Khoa học Công nghệ và Thông tin, Bộ Giáo dục và Đào tạo; TS. Đỗ Trung Anh, Giám đốc Trung tâm Đổi mới sáng tạo, Học viện Công nghệ Bưu chính Viễn thông; Ths. Kiều Quang Tuân, Trung tâm Thông tin y tế Quốc gia, Bộ Y tế; ông Đặng Kim Long – Giám đốc Quan hệ chính phủ, TikTok Việt Nam.
Những vấn đề được thảo luận tại phiên tọa đàm có ý nghĩa đặc biệt quan trọng khi Việt Nam bước vào giai đoạn phát triển mới, với yêu cầu chuyển đổi số phải đi vào chiều sâu, tạo ra năng suất, chất lượng và giá trị gia tăng thực chất cho nền kinh tế.
Các phiên tọa đàm tại Diễn đàn cấp cao Chuyển đổi số quốc gia
Đối với doanh nghiệp nhỏ và vừa, hộ kinh doanh, chuyển đổi số không nhất thiết bắt đầu từ những khoản đầu tư công nghệ lớn, mà có thể xuất phát từ những nhu cầu thiết thực như quản lý bán hàng, thanh toán điện tử, kế toán, tiếp cận khách hàng, thương mại điện tử và quản trị hoạt động sản xuất, kinh doanh.
Vấn đề đặt ra là làm thế nào để các nền tảng số có chi phí hợp lý, dễ sử dụng, phù hợp với trình độ và khả năng tiếp cận của từng nhóm đối tượng; đồng thời có cơ chế hỗ trợ đào tạo kỹ năng, tư vấn và kết nối thị trường.
Ở bình diện xã hội, phát triển năng lực số của người dân là điều kiện để những thành quả chuyển đổi số được phân bổ rộng rãi. Người dân cần có kỹ năng sử dụng dịch vụ số, khả năng bảo vệ thông tin cá nhân và tiếp cận những cơ hội mới trong học tập, việc làm, kinh doanh và đời sống.
Một quốc gia số mạnh không chỉ được đánh giá bằng trình độ công nghệ của các tập đoàn lớn hay mức độ hiện đại của hạ tầng, mà còn bằng khả năng tham gia và thụ hưởng của đông đảo người dân, doanh nghiệp và cộng đồng.
Do đó, phát triển kinh tế số phải gắn chặt với phát triển xã hội số, nâng cao năng lực số của quốc gia và bảo đảm tính bao trùm của quá trình chuyển đổi.
Từ hoàn thiện thể chế đến kiến tạo không gian tăng trưởng mới
Nhìn tổng thể, các nội dung của Diễn đàn cấp cao Chuyển đổi số quốc gia chiều 9/10 tạo thành một mạch vấn đề có tính liên kết chặt chẽ.
Nếu bài tham luận về triển khai Luật Chuyển đổi số đặt trọng tâm vào tháo gỡ rào cản thể chế, khơi thông nguồn lực đầu tư, thì vấn đề phát triển kinh tế tầm thấp mở ra góc nhìn về những lĩnh vực và không gian tăng trưởng mới dựa trên công nghệ.
Trong khi đó, hai phiên thảo luận chuyên đề làm rõ hai trụ cột quan trọng của chuyển đổi số quốc gia: xây dựng chính phủ số, dịch vụ công hiện đại và phát triển kinh tế số, xã hội số bao trùm.
Những vấn đề này cho thấy chuyển đổi số đang bước sang giai đoạn đòi hỏi cao hơn về hiệu quả thực chất. Công nghệ cần được gắn với cải cách thể chế, đổi mới quản trị, phát triển thị trường, nâng cao năng suất và cải thiện chất lượng cuộc sống.
Trong bối cảnh khoa học – công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số được xác định là những động lực quan trọng của phát triển đất nước, yêu cầu đặt ra không chỉ là đẩy nhanh tiến độ chuyển đổi số mà còn phải chuyển hóa những thành tựu công nghệ thành năng lực cạnh tranh, những mô hình kinh tế mới và những giá trị phát triển bền vững.
Đó cũng là ý nghĩa xuyên suốt của Diễn đàn cấp cao Chuyển đổi số quốc gia, góp phần kết nối các định hướng chính sách với yêu cầu thực tiễn, hướng tới xây dựng một Việt Nam số phát triển, tự chủ, sáng tạo và bao trùm./.
