Ngày 10/9/2026, tại Trung tâm Hội nghị và Triển lãm Sands Expo (Singapore), PGS.TS Hoàng Hữu Hạnh, Phó Cục trưởng Cục Chuyển đổi số Quốc gia (Bộ Khoa học và Công nghệ), Chủ tịch Hội đồng Khoa học Viện Sáng tạo và Chuyển đổi số, đã tham gia phiên thảo luận chuyên đề “Công nghệ và tiếp cận công lý: Mở rộng phạm vi, thu hẹp khoảng cách” trong khuôn khổ TechLaw.Fest 2026 – Hội nghị thường niên về pháp luật và công nghệ, quy tụ hơn 2.000 đại biểu khu vực châu Á, diễn ra trong hai ngày 9 và 10/9.
PGS.TS Hoàng Hữu Hạnh, Phó Cục trưởng Cục Chuyển đổi số Quốc gia (Bộ Khoa học và Công nghệ), Chủ tịch Hội đồng Khoa học Viện Sáng tạo và Chuyển đổi số (ngoài cùng bên phải) tham gia phiên thảo luận chuyên đề “Công nghệ và tiếp cận công lý: Mở rộng phạm vi, thu hẹp khoảng cách” trong khuôn khổ TechLaw.Fest 2026.
Cùng tham gia phiên thảo luận có Thẩm phán Aidan Xu (Toà án Tối cao Singapore), TS. Mao Mengtao (Toà án nhân dân Trung cấp Thâm Quyến, Trung Quốc), bà Courtney Blackman (FARBLACK Advisory, Australia) và ông Doug Downey, Bộ trưởng Tư pháp bang Ontario (Canada). Phiên thảo luận do bà Cai Chengying, Phó Tổng Giám đốc tổ chức Pro Bono SG, điều phối. Trong năm diễn giả, đại diện Việt Nam là tiếng nói duy nhất từ phía cơ quan hành pháp – cơ quan tham mưu thiết lập khung pháp lý về trí tuệ nhân tạo và quản lý hạ tầng dữ liệu quốc gia.
Tại phiên thảo luận, đại diện Việt Nam trình bày ba nội dung. Thứ nhất là cách tiếp cận từ thượng nguồn đối với các khoảng trống trong tiếp cận công lý, trong đó có đợt tổng rà soát hệ thống văn bản quy phạm pháp luật có ứng dụng trí tuệ nhân tạo năm 2026, với nguyên tắc kết quả do AI đưa ra chỉ là gợi ý sơ bộ, cơ quan có thẩm quyền kiểm chứng độc lập và kết luận theo thẩm quyền. Thứ hai là nguyên tắc quản lý dựa trên rủi ro theo Luật Trí tuệ nhân tạo số 134/2025/QH15 (hiệu lực từ 01/3/2026), Nghị định số 142/2026/NĐ-CP quy định chi tiết một số điều và biện pháp thi hành Luật Trí tuệ nhân tạo và Thông tư số 05/2026/TT-BKHCN ban hành Khung đạo đức trí tuệ nhân tạo quốc gia. Thứ ba là yêu cầu đối với hạ tầng dữ liệu pháp luật quốc gia.
“Việt Nam không phân loại AI theo nhãn lĩnh vực. Chúng tôi phân loại theo vị trí của hệ thống trong chuỗi ra quyết định,” đại diện Việt Nam nêu rõ, đồng thời phân tích rằng một hệ thống trợ lý xét xử nằm ngoài nhóm rủi ro cao là do dựa vào thiết kế của hệ thống, mà không phải do lĩnh vực triển khai; nếu chính hệ thống đó tạo ra quyết định có hiệu lực thì phải qua đánh giá sự phù hợp.
Khép lại phần thảo luận, đại diện Việt Nam đề xuất một biện pháp bảo đảm an toàn nên được áp dụng ngay từ đầu ở mọi quốc gia đưa AI vào hoạt động tư pháp và trợ giúp pháp lý: bắt buộc mọi kết quả đầu ra của AI trong lĩnh vực này phải kèm trích dẫn nguồn pháp luật rõ ràng có thể truy xuất và kiểm chứng và lưu vết các nguồn đã truy xuất. “Không phải là khả năng giải thích của mô hình, mà là khả năng kiểm chứng của nguồn”, ông nói.
