Viện Sáng tạo và Chuyển đổi số và Cục Chuyển đổi số quốc gia đề xuất nhiều giải pháp giúp Tổng Công ty Điện lực miền Bắc (EVNNPC) tháo gỡ điểm nghẽn về dữ liệu, AI, quản trị công nghệ và đổi mới sáng tạo, tạo nền tảng chuyển mình thành doanh nghiệp số.
Sáng 14/8, Viện Sáng tạo và Chuyển đổi số, Cục Chuyển đổi số quốc gia đã có buổi làm việc với Tổng Công ty Điện lực miền Bắc (EVNNPC) nhằm trao đổi, tìm kiếm các giải pháp thúc đẩy mạnh mẽ hơn nữa quá trình chuyển đổi số tại Tổng Công ty.
Tham dự buổi làm việc có PGS.TS Hoàng Hữu Hạnh – Phó Cục trưởng Cục Chuyển đổi số quốc gia; TS. Nguyễn Thị Bích Lan – Viện trưởng Viện Sáng tạo và Chuyển đổi số; ông Trần Hồng Quỳnh – Phó Viện trưởng Viện Sáng tạo và Chuyển đổi số.
Về phía EVNNPC có ông Phan Tử Lượng – Phó Tổng Giám đốc Tổng Công ty; bà Nguyễn Minh Thu – Trưởng ban Công nghệ thông tin và Chuyển đổi số cùng lãnh đạo một số công ty trực thuộc.
Quang cảnh buổi làm việc giữa Viện Sáng tạo và Chuyển đổi số, Cục Chuyển đổi số quốc gia và Tổng Công ty Điện lực miền Bắc (EVNNPC).
4 điểm nghẽn lớn trong hành trình chuyển đổi số
Phát biểu tại buổi làm việc, ông Phan Tử Lượng, Phó Tổng Giám đốc EVNNPC, cho biết Tổng Công ty Điện lực miền Bắc là đơn vị thành viên của Tập đoàn Điện lực Việt Nam (EVN), đảm nhiệm quản lý, vận hành hệ thống phân phối và kinh doanh điện năng trên địa bàn các tỉnh, thành phố khu vực miền Bắc.
Sau gần 57 năm xây dựng và phát triển, EVNNPC hiện quản lý, vận hành lưới điện và kinh doanh bán điện tại 17 tỉnh, thành phố, cung cấp điện cho hơn 11 triệu khách hàng. Địa bàn quản lý, vận hành lưới điện của Tổng Công ty chiếm gần 40% dân số cả nước, tập trung nhiều khu công nghiệp, khu kinh tế và trung tâm sản xuất lớn. EVNNPC hiện có hơn 26.000 cán bộ, công nhân viên và người lao động.
Ông Phan Tử Lượng, Phó Tổng Giám đốc EVNNPC phát biểu tại buổi làm việc.
Quy mô hoạt động lớn, cùng yêu cầu đáp ứng tốc độ tăng trưởng kinh tế và nhu cầu sử dụng điện ngày càng cao, đang đặt ra yêu cầu cấp thiết đối với EVNNPC trong việc đẩy mạnh khoa học công nghệ, chuyển đổi số và nâng cao năng suất lao động.
“Trong thời gian qua, Tổng Công ty đã vạch ra con đường đi để đảm bảo đáp ứng kịp thời các vấn đề xã hội mong mỏi và quan tâm về ngành điện và các yêu cầu chính đáng của bà con, doanh nghiệp. Chúng tôi đã và đang áp dụng khoa học công nghệ, chuyển đổi số, nâng cao năng suất lao động để thực hiện nhiệm vụ này”, ông Phan Tử Lượng chia sẻ.
Dù đã đạt được những kết quả bước đầu, lãnh đạo EVNNPC mong muốn Cục Chuyển đổi số quốc gia và Viện Sáng tạo và Chuyển đổi số hỗ trợ Tổng Công ty tháo gỡ 4 nhóm vấn đề lớn.
Một là, xác định rõ vị trí của EVNNPC trên hành trình chuyển đổi số, lựa chọn mô hình, tiêu chí đánh giá mức độ trưởng thành số và xác định những nhiệm vụ cần ưu tiên.
Hai là, chuẩn hóa và khai thác hiệu quả dữ liệu. Sau thời gian dài đầu tư xây dựng các hệ thống, EVNNPC đang sở hữu kho dữ liệu lớn nhưng đứng trước bài toán làm thế nào để chuẩn hóa, liên thông và biến dữ liệu thành nguồn lực phục vụ quản trị, sản xuất kinh doanh.
Ba là, đổi mới cách tiếp cận khoa học và đổi mới sáng tạo, từ đó đánh giá chính xác hiệu quả của từng mô hình, sáng kiến để có cơ sở nhân rộng.
Bốn là, kết nối với hệ sinh thái chuyên gia, viện nghiên cứu, doanh nghiệp công nghệ và các công nghệ tiên tiến, đặc biệt trong các lĩnh vực chuyển đổi số, đổi mới sáng tạo và trí tuệ nhân tạo (AI).
Bà Nguyễn Minh Thu, Trưởng ban Công nghệ thông tin và Chuyển đổi số EVNNPC chia sẻ về những khó khăn trong việc sử dụng và quản lý dữ liệu của Tổng Công ty.
Tại buổi làm việc, Bà Nguyễn Minh Thu, Trưởng ban Công nghệ thông tin và Chuyển đổi số EVNNPC cho biết thêm, Tổng Công ty hiện phát triển kho dữ liệu với khoảng 16.500 dữ liệu, trong đó có nhiều dữ liệu sơ cấp, thứ cấp chưa được đánh giá đầy đủ về độ tin cậy. Trong khi đó, mục tiêu của EVNNPC là từng bước chuẩn hóa, xây dựng nguồn dữ liệu bảo đảm các yêu cầu “đúng, đủ, sạch, sống”.
“Việc dữ liệu phân tán dẫn đến gặp nhiều khó khăn khi thực hiện một dự án. Vì vậy, chúng tôi mong muốn xây dựng hệ thống liên thông các dữ liệu để giải quyết những điểm nghẽn này” – bà Nguyễn Minh Thu cho hay.
Tại buổi làm việc, đại diện các công ty trực thuộc EVNNPC cũng phản ánh những khó khăn trong thực tiễn sản xuất, kinh doanh, từ nguồn nhân lực công nghệ còn mỏng, vừa phải đảm nhiệm nhiệm vụ chuyên môn vừa phát triển các ứng dụng AI, đến yêu cầu bảo mật thông tin và những vướng mắc về cơ chế, pháp lý khi triển khai các phần mềm mới.
Từ 5 sáng kiến AI đến một kiến trúc số thống nhất
Phát biểu tại buổi làm việc, đánh giá về bài toán dữ liệu, PGS.TS Hoàng Hữu Hạnh, Phó Cục trưởng Cục Chuyển đổi số quốc gia cho rằng khi chưa có dữ liệu, doanh nghiệp thường tìm cách tạo lập dữ liệu; nhưng khi dữ liệu đã trở nên phong phú, thách thức mới lại xuất hiện là làm thế nào để “khớp” và khai thác hiệu quả nguồn dữ liệu đó?.
PGS.TS Hoàng Hữu Hạnh, Phó Cục trưởng Cục Chuyển đổi số quốc gia phát biểu tại buổi làm việc.
Theo PGS.TS Hoàng Hữu Hạnh, trong một hệ thống quản lý, dữ liệu phải được chuẩn hóa, đồng thời doanh nghiệp cần xây dựng quy trình quản trị dữ liệu bài bản. PGS.TS Hoàng Hữu Hạnh cũng đề nghị EVNNPC nghiên cứu triển khai hạ tầng Internet vạn vật (IoT), qua đó mở rộng khả năng thu thập, kết nối và khai thác dữ liệu trong vận hành hệ thống điện.
Đáng chú ý, EVNNPC đã chủ động hình thành 5 sáng kiến ứng dụng AI trong 5 năm qua. Đây là kết quả được đánh giá là tín hiệu tích cực, cho thấy mức độ chủ động cao của Tổng Công ty trong ứng dụng công nghệ mới so với mặt bằng chung khối doanh nghiệp nhà nước.
Tuy nhiên, 5 nền tảng hiện chưa có một nền tảng công nghệ chung, thiếu khung quản trị và tiêu chí lựa chọn thống nhất. Theo PGS.TS Hoàng Hữu Hạnh, nếu được hợp nhất kịp thời, đây sẽ là nền tảng khởi đầu thuận lợi để EVNNPC phát triển hệ sinh thái AI. Ngược lại, nếu tiếp tục phát triển độc lập, chi phí tích hợp về sau có thể tăng nhanh theo số lượng hệ thống, thậm chí đến một ngưỡng nhất định doanh nghiệp có thể phải xây dựng lại từ đầu.
“Cục Chuyển đổi số quốc gia và Viện Sáng tạo và Chuyển đổi số sẵn sàng đồng hành cùng EVNNPC trong việc hướng dẫn phân loại rủi ro, lập hồ sơ tuân thủ Luật Trí tuệ nhân tạo; tư vấn xây dựng khung quản trị công nghệ và AI cấp Tổng Công ty; đồng thời kết nối mạng lưới chuyên gia, tổ chức đánh giá độc lập để hỗ trợ đánh giá kết quả các mô hình thí điểm” – PGS.TS Hoàng Hữu Hạnh nói.
TS. Nguyễn Thị Bích Lan – Viện trưởng Viện Sáng tạo và Chuyển đổi số nhấn mạnh, Viện Sáng tạo và Chuyển đổi số sẽ đóng vai trò là cầu nối kỹ thuật và kết nối chuyên gia, đồng hành cùng EVNNPC từ khâu hình thành ý tưởng đến thử nghiệm trong thực tế.
Đề cập tới đổi mới sáng tạo, TS. Nguyễn Thị Bích Lan, Viện trưởng Viện Sáng tạo và Chuyển đổi số, cho rằng EVNNPC cần xây dựng cơ chế đổi mới sáng tạo gắn trực tiếp với những “bài toán thật” của Tổng Công ty.
Các bài toán có thể xuất phát ngay từ những lĩnh vực cốt lõi như: vận hành lưới điện, mô hình kinh doanh, nâng cao chất lượng dịch vụ khách hàng… Việc triển khai cần đi kèm các chỉ số đo lường cụ thể để đánh giá hiệu quả và tạo cơ sở nhân rộng.
“Chúng tôi sẵn sàng kết nối EVNNPC với các chuyên gia để hỗ trợ EVNNPC triển khai các bài toán cụ thể”, TS. Nguyễn Thị Bích Lan cho hay.
Theo TS. Nguyễn Thị Bích Lan, Viện Sáng tạo và Chuyển đổi số sẽ đóng vai trò là cầu nối kỹ thuật và kết nối chuyên gia, đồng hành cùng EVNNPC từ khâu hình thành ý tưởng đến thử nghiệm trong thực tế.
Đặc biệt, định hướng giai đoạn 2027-2030 được đặt ra đưa EVNNPC tiến tới mô hình doanh nghiệp số. Để đạt được mục tiêu trên, không chỉ đơn thuần là việc bổ sung thêm các hệ thống công nghệ, mà là sự chuyển đổi về mô hình vận hành: từ một doanh nghiệp có nhiều hệ thống số sang doanh nghiệp có kiến trúc số thống nhất; dữ liệu được quản trị như một tài sản; AI được quản trị và khai thác có trách nhiệm; người lao động có năng lực làm việc cùng AI; đổi mới sáng tạo trở thành một quy trình tạo giá trị và mọi khoản đầu tư công nghệ đều hướng tới hiệu quả thực tế, đồng thời tạo ra các dịch vụ số cung cấp tới khách hàng.
Hành trình chuyển đổi số của EVNNPC vì vậy đang đứng trước một bước chuyển quan trọng: không chỉ số hóa những gì đang có, mà tiến tới tái cấu trúc cách doanh nghiệp vận hành, quản trị dữ liệu, ứng dụng AI và tạo ra giá trị mới trên nền tảng số./.