Chiều 10/4, Liên hiệp các Hội Khoa học và Kỹ thuật Việt Nam (VUSTA) tổ chức Hội nghị nghiệm thu đề tài “Nghiên cứu xây dựng Cổng dữ liệu mở Liên hiệp các Hội Khoa học và Kỹ thuật Việt Nam đáp ứng yêu cầu chuyển đổi số”. Đề tài do Viện Sáng tạo và Chuyển đổi số chủ trì.
Tham gia Hội nghị có: PGS. TS Phạm Ngọc Linh – Phó Chủ tịch VUSTA – Chủ tịch Hội đồng khoa học nghiệm thu đề tài, cùng nhiều chuyên gia, nhà khoa học trong ngành khoa học, công nghệ, truyền thông số với vai trò là phản biện, thành viên của Hội đồng khoa học nghiệm thu đề tài.
Quang cảnh Hội nghị nghiệm thu đề tài “Nghiên cứu xây dựng Cổng dữ liệu mở Liên hiệp các Hội Khoa học và Kỹ thuật Việt Nam đáp ứng yêu cầu chuyển đổi số”.
Đề tài mang tính ứng dụng rất cao
Phát biểu tại Hội nghị, PGS. TS Phạm Ngọc Linh cho biết, xây dựng Cổng dữ liệu mở của VUSTA là đề tài mang tính ứng dụng rất cao. Đề tài được xuất phát từ nhu cầu thực hiện chuyển đổi số của VUSTA và hệ thống các hội, ngành, các liên hiệp hội ở các địa phương nói chung. Thực tế hiện nay, VUSTA là tổ chức tập hợp đông đảo đội ngũ các nhà khoa học công nghệ, với các sản phẩm khoa học công nghệ rất nhiều, được tích lũy lâu dài trong thời gian qua tạo thành một hệ thống dữ liệu rất lớn.
“Tuy nhiên, các dữ liệu này đang ở rời rạc nhiều nơi, rất bất cập, dẫn đến việc chưa phát huy được giá trị của các tri thức khoa học này cho công tác nghiên cứu khoa học” – PGS.TS Phạm Ngọc Linh cho hay.
PGS. TS Phạm Ngọc Linh – Phó Chủ tịch VUSTA – Chủ tịch Hội đồng khoa học nghiệm thu đề tài phát biểu tại Hội nghị.
Trên cơ sở đó, VUSTA cho rằng, cần phải tổng hợp các cơ sở dữ liệu về khoa học, công nghệ của giới tri thức thông qua Cổng dữ liệu mở, để Cổng dữ liệu mở trở thành kho dữ liệu thống nhất dùng chung, từ đó phục vụ cho các sản phẩm khoa học tiếp theo.
Tại Hội nghị, TS. Nguyễn Thị Bích Lan – Viện trưởng Viện Sáng tạo và Chuyển đổi số – Chủ nhiệm Đề tài đã báo cáo về những kết quả nổi bật của của Đề tài nghiên cứu cổng dữ liệu mở của VUSTA. TS. Nguyễn Thị Bích Lan cho biết, hiện nay, VUSTA đang quản lý hệ sinh thái trí thức khổng lồ với 2,2 triệu hội viên trí thức, 93 Hội ngành, 34 Liên hiệp hội tỉnh/thành phố, 574 tổ chức khoa học công nghệ. Riêng giai đoạn 2021-2024, hệ thống của VUSTA đã thực hiện trên 2.600 nhiệm vụ tư vấn phản biện, trên 1.150 đề tài khoa học công nghệ và trên 8.000 hội thảo/tọa đàm, 2.639 bài báo khoa học. Mặc dù vậy, hạ tầng công nghệ thông tin còn phân tán, thiếu đồng bộ giữa các đơn vị dẫn đến chưa tập hợp được sức mạnh của tri thức.
“Vì vậy, việc xây dựng cổng dữ liệu mở là bước đột phá chiến lược – không chỉ là giải pháp kỹ thuật mà còn là nền tảng để VUSTA nâng cao hiệu quả, kết nối tri thức và khẳng định vai trò tiên phong trong hệ thống chính trị – xã hội” – TS. Nguyễn Thị Bích Lan nói.
TS. Nguyễn Thị Bích Lan – Viện trưởng Viện Sáng tạo và Chuyển đổi số – Chủ nhiệm Đề tài báo cáo về những kết quả nổi bật của của Đề tài nghiên cứu cổng dữ liệu mở của VUSTA.
TS. Nguyễn Thị Bích Lan giới thiệu về danh mục dữ liệu mở gồm có: Tổ chức Hội; Chuyên gia Khoa học và Công nghệ; nhiệm vụ khoa học công nghệ; phổ biến kiến thức; hợp tác quốc tế; giải thưởng khoa học và công nghệ; tài chính minh bạch; thư viện số,…
Quá trình triển khai, Ban Chủ nhiệm đề tài “Nghiên cứu xây dựng Cổng dữ liệu mở Liên hiệp các Hội Khoa học và Kỹ thuật Việt Nam đáp ứng yêu cầu chuyển đổi số” đã thực hiện được 10 báo cáo chuyên đề khoa học về tổng quan cổng dữ liệu mở thế giới và Việt Nam; tiêu chuẩn dữ liệu mở và phương thức công bố; quy trình và tiêu chuẩn kỹ thuật dữ liệu mở; cơ sở khoa học xây dựng cổng dữ liệu mở tại Việt Nam; hiện trạng hạ tầng công nghệ công nghệ thông tin và chuyển đổi số VUSTA; thuận lợi và khó khăn chuyển đổi số hệ thống VUSTA; quy trình xuất bản và công bố dữ liệu mở VUSTA;… Cùng với đó là các báo cáo của các chuyên gia tư vấn, hệ thống phần mềm và các hội thảo khoa học đã được thực hiện.
Cung cấp dữ liệu là chức năng chính của Cổng dữ liệu mở
Tại Hội nghị, PGS.TS Hoàng Hữu Hạnh – Phó Cục trưởng Cục Chuyển đổi số quốc gia – Chủ tịch Hội đồng khoa học Viện Sáng tạo và Chuyển đổi số đã làm rõ một số nội dung của Cổng dữ liệu mở của VUSTA: Khác với cổng thông tin, đây là cổng dữ liệu với nhiệm vụ chính là cung cấp dữ liệu về khoa học công nghệ, công bố các dữ liệu công khai theo các giấy phép bản quyền, các định dạng của dữ liệu xếp theo chất lượng từ thấp đến cao.
Cũng theo PGS. TS Hoàng Hữu Hạnh, dữ liệu tốt là các dữ liệu đã được thực hiện thông qua các nhiệm vụ khoa học công nghệ, được nghiên cứu và nghiệm thu. Đây là những dữ liệu rất có giá trị.
PGS.TS Hoàng Hữu Hạnh – Phó Cục trưởng Cục Chuyển đổi số quốc gia – Chủ tịch Hội đồng khoa học Viện Sáng tạo và Chuyển đổi số phát biểu làm rõ một số nội dung đặc thù của Cổng dữ liệu mở của VUSTA.
“Nếu làm tốt về công tác dữ liệu, trong tương lai, Cổng dữ liệu mở của VUSTA sẽ trở thành nơi cung cấp dữ liệu cho bên thứ ba với các dịch vụ về dữ liệu có thể thương mại hóa” – PGS. TS Hoàng Hữu Hạnh cho hay.
Lưu ý đến vấn đề pháp lý của cấu trúc và quy trình quản lý dữ liệu
Tại Hội nghị, TS. Nguyễn Quân – Chủ tịch Hội Tự động hóa Việt Nam, với vai trò Phản biện 1 của Hội đồng khoa học nghiệm thu đề tài ghi nhận những kết quả ban đầu của Nhóm thực hiện đề tài khi phân tích được thực trạng dữ liệu của VUSTA trong thời gian qua và hiện nay. Nếu xây dựng được Cổng dữ liệu mở của VUSTA thành công sẽ giúp VUSTA nâng cao hiệu quả kết nối với các hội, ngành, các nhà khoa học để thực hiện tốt hơn các nhiệm vụ quan trọng của VUSTA trong thời đại công nghệ số.
TS. Nguyễn Quân – Chủ tịch Hội Tự động hóa Việt Nam, với vai trò Phản biện 1 của Hội đồng khoa học nghiệm thu đề tài phát biểu tại Hội nghị.
Tuy nhiên, TS. Nguyễn Quân cũng lưu ý đến vấn đề cần xác định rõ các bất cập trong việc xây dựng và tích hợp cơ sở dữ liệu hiện nay. Đặc biệt là tình trạng thiếu sự đồng bộ về cấu trúc dữ liệu và quy trình quản lý dữ liệu.
“Do đó, cần bổ sung nội dung kiến nghị Chính phủ, trực tiếp là Bộ Khoa học và Công nghệ khẩn trương ban hành Quy chuẩn kỹ thuật quốc gia về cơ sở dữ liệu và cổng dữ liệu mở” – TS. Nguyễn Quân nêu ý kiến.
TS. Đặng Vũ Cảnh Linh – Phó Viện trưởng Viện Đào tạo, Bồi dưỡng cán bộ và Nghiên cứu khoa học (Mặt trận Tổ quốc Việt Nam) đóng góp các ý kiến cho Nhóm thực hiện đề tài tại Hội nghị.
TS. Đặng Vũ Cảnh Linh – Phó Viện trưởng Viện Đào tạo, Bồi dưỡng cán bộ và Nghiên cứu khoa học (Mặt trận Tổ quốc Việt Nam), thành viên Hội đồng khoa học nghiệm thu cho rằng, đề tài mang tính ứng dụng rất cao. Tuy nhiên, TS. Đặng Vũ Cảnh Linh cũng nhấn mạnh đến bài toán xử lý dữ liệu để đảm bảo có được các “dữ liệu sạch” trước khi dữ liệu được “đẩy” vào Cổng dữ liệu mở.
TS. Nguyễn Minh Hồng – Chủ tịch Hội Truyền thông số Việt Nam, thành viên Hội đồng khoa học nghiệm thu nhấn mạnh đến vấn đề kết nối, liên thông dữ liệu của Cổng dữ liệu mở của VUSTA.
Tại Hội nghị, TS. Nguyễn Minh Hồng – Chủ tịch Hội Truyền thông số Việt Nam, thành viên Hội đồng khoa học nghiệm thu cũng cho rằng, đề tài đã nghiên cứu sâu về thực trạng dữ liệu của VUSTA và đề ra được các giải pháp tháo gỡ. Đề tài với quy mô rất lớn, trên cơ sở đó, nếu công bố được các dữ liệu mở sẽ là mấu chốt quan trọng để VUSTA triển khai các bước tiếp theo trong quá trình chuyển đổi số.
“Tuy nhiên, bên cạnh mục đích quản lý dữ liệu, thì mục tiêu cao hơn cần hướng tới là kết nối, liên thông dữ liệu để tận dụng được tri thức của giới khoa học công nghệ của VUSTA” – TS. Nguyễn Minh Hồng nhấn mạnh thêm.
Tại Hội nghị, các ý kiến của khác các thành viên Hội đồng khoa học nghiệm thu đề tài đã thống nhất đề nghị sau khi đề tài được thông qua, cần có ngay lộ trình xây dựng cơ sở dữ liệu của các đơn vị, các hội ngành và các khóa tập huấn, đào tạo về dữ liệu cho các nhà khoa học,…
Trên cơ sở những ý kiến đóng góp của các thành viên trong Hội đồng khoa học nghiệm thu, Đề tài “Nghiên cứu xây dựng Cổng dữ liệu mở Liên hiệp các Hội Khoa học và Kỹ thuật Việt Nam đáp ứng yêu cầu chuyển đổi số” đã được chấm điểm xuất sắc.
Kết luận Hội nghị, PGS.TS Phạm Ngọc Linh đề nghị Nhóm thực hiện đề tài nghiêm túc tiếp thu các ý kiến phản biện, đóng góp của các thành viên trong Hội đồng nghiệm thu đề tài. Đồng thời, chú ý đến tính ứng dụng của Đề tài vào thực tế hiện nay của VUSTA. Đặc biệt lưu ý đánh giá kết quả thử nghiệm sử dụng Cổng dữ liệu mở, từ đó đánh giá tác động của Cổng dữ liệu mở đến công tác quản lý của VUSTA./.